Os xornais, radios e televisións de todo o mundo difunden entusiastas a nova da saída dos efectivos militares de EEUU dedicados a tareas bélicas en Irak. Os outros 50.000 militares que quedan no país, esnaquizado pola invasión imperialista, van estar adicados á cruzar mutilados nas esquinas, ler contos aos nenos horfos e «restaurar» o himen ás mulleres violadas?

A maioría dos vídeos na rede «falan mal» e converten a este novo espazo nun enorme estercoleiro. Os militares estadounidenses ou israelíes amosando ás súas vítimas non son os únicos que contribúen a isto: a programación das televisións comerciais son as principias responsables deste lixo virtual.

Para rematar: Máis sexo, máis verdades e máis sétima arte!

É posible que un país teña vida democrática se remata facendo seus os valores e comportamentos do seu xenocida?

É posible que unha sociedade avance dignamente cara o futuro mantendo medos e silencios?

É posible que unha sociedade sexa aberta, dinámica e creativa se os que xestionan a súa cultura, economía e política son herdeiros acríticos do poder construido durante os coarenta anos de franquismo?

É posible que o patrimonio inmaterial dunha comunidade humana, lingua, cultura e sentimentos, teña futuro se fala e actúa como pobo colonizado?

É posible que os cidadáns dun país sintan orgullo de seu se sinten medo á liberdade?

É posible unha sociedade democrática no século XXI que non teña na súa iconografía civil referencias á liberdade e á independencia?

É posible seguir convivindo coa mediocridade ambiental imposta polo nacionalcatolicismo dende hai máis de setenta anos?

É posible… todo isto!

Si. Mais, tamén, é posible evitar que a impunidade instalada na nosa sociedade se manteña no tempo, se convertemos á memoria histórica nunha ferramenta posta ao servizo da defensa dos dereitos humanos e da verdadeira democratización da nosa sociedade.

Tenda online: Crónicas da Galiza Mártir

El hombre detiene su andar frente al nicho familiar. Gira y en silencio mira a cada uno de los allí presentes. Las fuerzas no le permiten levantar el ataud como ofrenda a la vida y a la libertad, pero sí sujetarlo entrañablemente contra su pecho y depositarlo junto a los restos de su madre.

Mientras el hombre que veo da sereno y digno descanso a los restos de su padre –hallados en una fosa común despues de 74 años de asesinado por el falangismo en 1936–, el niño que intuyo corre feliz junto a su padre por el camino de la vida.

Varela conta con dezanove inquedos anos cando, entre estudo e poesía, estala a Guerra Civil: dun lado, o poder secular, agachado, uniformado, violento, antidemocrático; doutro, leal, digno e apaixoado o pobo descamisado. O Varela poeta ingresa, xunto a centos de milleiros de campesiños, obreiros, estudantes, artistas, profesionais e internacionalistas, nas milicias do pobo traballador, investidas co mono azul da dignidade…

¡E o poeta aprende a combater! O milagre das causas xustas fai que a guerra militar non mate o «neno» que hai no home, que o fusil non segue a pluma e a derrota envileza a poesía.

A longa noite do fascismo so estrelecida polas luces exiliadas alumea aínda hoxe nas páxinas máis nobres da historia universal e na cultura latinoamericana: Daniel Castelao, Luis Seoane, Arturo Cuadrado, Eugenio Granel, Eduardo Dieste, Luis Soto, Manuel Colmeiro, Lois Tobío, Eduardo Blanco Amor, Ramón Suárez Picallo, entre tantos outros, lampexan xunto ao poeta no firmamento da liberdade.

Tenda online: Exilios

Os que nacimos neses territorios emancipados, nacimos tamén emancipados, no meu caso do franquismo, tamén retrógrado, déspota, mediocre e sanguinario, e fomos educados nunha escola Libre, Laica e Gratuita, que inculcaba os valores sempre vixentes e cada vez máis necesarios de “Liberdade, Igualdade e Fraternidade”. A educación nestes valores facía que o uso, a defensa e os sentimentos polos símbolos patrios arxentinos: Himno, Bandeira e Escudo estivera e ainda siga estando –décadas despois de non vivir na Arxentina– no meu ADN emotivo.

Transcorre o ano 2010 e o “Bicentenario” do comezo da Independencia arxentina chama emotivamente á porta do neno que levo dentro, máis, tamén, ás reflexións e responsabilidades do cidadán maior e “global” que son. A memoria, que boa é a memoria…!, lévame a recuperar e revalorar cada vez máis as consignas setentistas de “Liberación ou Dependencia” pintadas por miles nas paredes das rúas arxentinas. Estas actuacións contestatarias, clandestinas, perseguidas e reprimidas polo poder retrógrado, déspota, mediocre e sanguinario das ditaduras de turno,  levaban o xérmolo da loita pola segunda e definitiva Independencia Arxentina. Tarefa aínda pendente na Arxentina coma en Galicia.

Este enorme xacemento de memoria histórica común, que representa a emigración galega a Lisboa e que chega aos nosos días descoñecido, permite reflexionar sobre algunhas cuestións históricas de enorme interese para o presente e o futuro de Galicia e Portugal: o repoboamento con xentes orixinarias de Galicia das terras conquistadas do sur da Península; a deriva da Galicia do sur do Miño cara á creación do Reino de Portugal; a castración e doma do Reino de Galiza, que desarticula todo atisbo de modernización e desenvolvemento do noso país; o desprezo da nobreza polo traballo manual, que no caso de Lisboa exercían miñotos, beiroes e galegos, construíndo dese xeito un estigma sobre estes grupos humanos –coincidentemente norteños e fronteirizos–; a transición entre o traballo escravo e a aparición do traballo libre e remunerado; o atraso estrutural de Portugal, xerado pola mentalidade inmobilista da nobreza que vivía das grandes riquezas chegadas das colonias; a emigración masiva ás novas repúblicas americanas durante os séculos XIX e XX que, segundo os destinos, emigraban dende a propia cidade de Lisboa; os longos, férreos e retrógrados procesos ditatoriais que sufriron Portugal e España, durante gran parte do século XX, que instrumentalizaron ao seu favor os movementos migratorios… son algúns elementos que, sumados á proverbial discreción do galego e á forzada ductilidade para a supervivencia do emigrante, sentenciaron esta formidable historia nun feito irrelevante, marxinal, sen transcendencia nin incidencia nas sociedades galega e lisboeta.

Tenda online: Historia dunha emigración difusa

Argentina, con todas sus contradicciones, ha logrado poner a los genocidas en su lugar. La movilización constante de la ciudadanía más comprometida, el accionar de la justicia, la sanción social del “golpismo militar” y de sus mentores y ejecutores, más la incorporación de estos hechos en el currículo educativo, aseguran, en buena medida, que aquel plan de exterminio de ideas y personas no quede impune.

Desde este lado del Atlántico, el juez Baltasar Garzón, también con todas sus contradicciones, está siendo objeto de toda clase de agresiones desde una parte considerable del poder judicial por querer echar luz a otro genocidio que desde hace más de 70 años quedó impune: el genocidio franquista. No está demás recordar que este juez abrió la causa 19/97 Contra el genocidio y el terrorismo de estado en Argentina, 1976-1983, ante la denuncia presentada en el Juzgado Central de Instrucción Nº 5 de Madrid, por la Unión Progresista de Fiscales.

En Galicia y en España todavía la impunidad de los genocidas marca el ritmo de la historia reconstruida desde la desmemoria.

Tienda online: Causa abierta contra el genocidio

]]> http://memoriadagaliza.com/blog/index.php/2010/03/24-de-marzo-de-1976/feed/ 0 http://memoriadagaliza.com/blog/index.php/2010/03/tempo-memoria-e-democracia/ http://memoriadagaliza.com/blog/index.php/2010/03/tempo-memoria-e-democracia/#comments Mon, 01 Mar 2010 10:01:28 +0000 xleira http://memoriadagaliza.com/blog/index.php/2010/03/tempo-memoria-e-democracia/ A verdadeira democracia é un proceso colectivo, participativo e complexo que require de tempo. Tempo para participar, para propor, para reflexionar, para discutir, para executar, para rectificar, para analizar, para confrontar modelos…, en síntese, tempo para que a cidadanía faga súa a cuestión pública e manteña ecoloxicamente a vida democrática, no presente e no futuro.

Unha democracia sen tempo é unha falsificación, unha farsa, unha re-presentación carente de franqueza e autenticidade. É unha ferramenta instrumentalizada polas grandes corporacións para deturpar os obxectivos dunha verdadeira democracia e, así, converter ao pobo nun consumidor de políticas prefixadas por políticos prefesionalizados que invirten o seu tempo en xerenciar este sucedáneo de democracia no que vivimos.
Namentres adormecen e desmovilizan a participación da cidadanía na vida pública eles invirten o seu tempo da destrución dos paradigmas polos que loitaron os nosos maiores.

Igual que a verdadeira democracia a construción da memoria colectiva –instrumento eficaz para manter viva a tradición democrática dos nosos pobos–, precisa de cidadáns activos, sensibles e dispostos a aportar o seu tempo para o ben común.

Corría el año 1973, y tenía yo dieciocho años cumplidos, cuando, junto a mi entrañable amigo y siempre compañero Carlos Gabaldón, vimos la película en la pantalla del desaparecido Cine Belgrano de Ramos Mejía –en el conurbano bonaerense, donde aún vivía–. Salí del cine conmovido y doblemente orgulloso por la condición gallega del máximo dirigente de la revuelta y por la gesta de los obreros patagónicos enfrentados a la todopoderosa oligarquía anglo-argentina.

La lucha por la dignidad de las personas quedaron silenciadas con el envío de la fuerza militar –por parte de un gobierno constitucional–, so pretexto de «defender la integridad y la identidad nacional amenazada por fuerzas extranjeras», dejando un saldo de mil quinientos obreros asesinados.

Paradójicamente, en marzo de 1976, las mismas fuerzas armadas se sublevan, otra vez, contra el gobierno elegido por el pueblo y, amparados por las prerrogativas constitucionales del gobierno de Isabel Perón –de actuar contra la guerrilla–, violentan nuevamente la vida argentina dejando un saldo de más de treinta mil detenidos-desaparecidos, que, según ellos, eran «agentes extranjerizantes y perturbadores al servicio de la desintegración nacional».

Y pasaron los anos…, La oligarquía expropiadora del territorio argentino –rancia y nacional catolicista– siguió tejiendo alianzas con los enemigos del pueblo e instrumentalizando sectores de la sociedad para sofocar las ansias de progreso y democracia siempre latentes en la sociedad argentina.
Hoy, como ayer, la integridad, la firmeza y la audacia en la lucha de personas como el Gallego Soto, son fundamentales para resistir los embates de las oligarquías multinacionales que juegan perversamente contra los intereses de las personas, de los pueblos y de las naciones.

Primeiro coa arte, logo coa palabra e a acción política, Castelao convértese –dende o propio comezo da IIª República Española– no líder indiscutible do pobo galego na súa intención de trocar drasticamente unha orde social inxusta.
Mais, o terrorismo de Estado, instaurado en 1936 en Galiza, rompe salvaxemente con todas as ilusións de cambio e transformación que arelaba o pobo galego –e o conxunto do pobo español– na súa procura de liberdade, progreso e democracia social.

O remate da Guerra Civil non significou o final do combate. Castelao instálase en Bos Aires, a «quinta provincia galega», e, dende alí, reorganiza a loita contra o fascismo franquista. Esta magnífica forza humana e o final da IIª Guerra Mundial –a favor das forzas aliadas–, predispoñen positivamente aos partidos políticos españois –no interior e no exilio– a pensaren nun novo cambio de réxime en España.

Esta anovada esperanza de devolver a España a liberdade perdida e restablecer a orde constitucional e democrática, choca coas posturas ambiguas das democracias occidentais por converter o dictador, Francisco Franco, nun aliado dócil na súa loita contra o novo inimigo: o «comunismo internacional».

O home que sentiu na súa propia xeografía humana a traxedia da súa nación, enfraquece e a enfermidade avanza até a súa morte o 7 de xaneiro de 1950, no Centro Galego de Bos Aires.

Tenda online: Castelao e os irmáns da liberdade